Opakowania po zmianach przepisów. PPWR od 12 sierpnia 2026 r. i odpowiedzialność przy marce własnej

Kolejny etap wdrożenia przepisów PPWR obowiązuje od 12 sierpnia 2026 r. Sprawdź co zlecenie produkcji pod marką własną (private label) oznacza w praktyce.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (dalej: PPWR) weszło w życie w lutym 2025 r., przy czym ustawodawca unijny rozłożył poszczególne obowiązki w czasie. Najbliższy z nich przypada na 12 sierpnia 2026 r. Kto zleca wytworzenie produktu w opakowaniu pod własnym znakiem towarowym, co do zasady staje się wytwórcą w rozumieniu tych przepisów. To na nim spoczywa obowiązek przeprowadzenia oceny zgodności opakowania, sporządzenia dokumentacji technicznej i wystawienia deklaracji zgodności UE. W praktyce marek własnych dostawca wyrobu organizuje cały proces produkcyjny, w tym zakup opakowań na potrzeby realizacji zamówień, co nie przesuwa jednak obowiązków przewidzianych w rozporządzeniu. Niniejszy artykuł stanowi wprowadzenie do zagadnień PPWR i sygnalizuje kwestie wymagające oceny w konkretnym stanie faktycznym.

Problematyka zleceń na produkty pod marką własną

Punktem wyjścia jest definicja wytwórcy z art. 3 PPWR. Obejmuje ona nie tylko podmiot, który fizycznie wykonuje opakowanie, ale też ten, który wytwarza produkt w opakowaniu, oraz ten, który zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania albo produktu w opakowaniu i wprowadza je do obrotu pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym. Ten trzeci przypadek to dokładnie model marki własnej. Zamawiając u zakładu produkcyjnego wyrób sygnowany Twoim logo, stajesz się w rozumieniu rozporządzenia wytwórcą, niezależnie od tego, kto w tym układzie kupuje opakowania.

Konsekwencją jest przejęcie obowiązków z art. 15 PPWR: przeprowadzenia oceny zgodności, sporządzenia dokumentacji technicznej według załącznika VII oraz wystawienia deklaracji zgodności UE (art. 39). Lustrzaną regułę dla podmiotów sprowadzających towar zawiera art. 21: importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowanie pod własną nazwą albo modyfikuje je w sposób mogący wpłynąć na zgodność, również jest traktowany jak wytwórca.

Nie oznacza to, że producent kontraktowy przestaje odpowiadać, bo on także wytwarza produkt w opakowaniu i ma własny zestaw obowiązków. Oznacza natomiast coś istotniejszego z Twojej perspektywy: wobec organu nadzoru nie zasłonisz się producentem (dostawcą produktów). Umowa może rozdzielić między Wami koszty i obowiązki dokumentacyjne, ale nie przenosi samej roli wytwórcy, bo ról wynikających z prawa unijnego nie da się przypisać umową. Rozporządzenie przewiduje przy tym szczególny wyjątek dla mikroprzedsiębiorstw zlecających produkcję, w których przypadku za wytwórcę uznaje się dostawcę opakowania, o ile ma on siedzibę w tym samym państwie członkowskim. Niemniej warto zaznaczyć, że przy skali typowej dla marek własnych obecnych w handlu detalicznym, w szczególności w zakresie produktów żywnościowych, wyjątek ten zazwyczaj w praktyce nie znajdzie w przyszłości zastosowania.

Warto od razu rozdzielić dwa pojęcia, które w praktyce nagminnie się zlewają. Wytwórca to rola z obszaru zgodności produktowej: ocena zgodności, dokumentacja techniczna i deklaracja. Producent w rozumieniu rozszerzonej odpowiedzialności producenta to natomiast podmiot, który jako pierwszy udostępnia opakowanie na rynku danego państwa, a jego obowiązki dotyczą rejestracji, sprawozdawczości i finansowania zagospodarowania odpadów, w Polsce obsługiwanych przez BDO. Przy marce własnej najczęściej występujesz w obu rolach naraz, co oznacza dwa równoległe zestawy obowiązków i dwa różne komplety danych, których potrzebujesz od zakładu produkcyjnego.

Jak uzyskać dokumenty niezbędne do spełnienia obowiązków po stronie wytwórcy?

PPWR nakłada na dostawców opakowań i materiałów opakowaniowych obowiązek przekazania informacji i dokumentów niezbędnych do wykazania zgodności, w tym elementów dokumentacji technicznej z załącznika VII rozporządzenia. W praktyce warto przemyśleć wprowadzenie modyfikacji do zawartych umów dostawy/produkcyjnych postanowień precyzujących kwestie związane z przekazywaniem dokumentacji na potrzeby realizacji przez Strony obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa.

Co przykładowo zaczyna obowiązywać 12 sierpnia?

• Limity substancji (art. 5). Dla opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością wchodzą progi dla PFAS: 25 ppb dla pojedynczej substancji, 250 ppb dla sumy celowo dodanych oraz 50 ppm dla zawartości całkowitej. Niezależnie od tego suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego nie może przekraczać 100 mg/kg masy opakowania. Uderza to głównie w opakowania z powłokami barierowymi na tłuszcz i wilgoć, czyli tacki, pudełka i opakowania gastronomiczne.
• Ocena zgodności i dokumentacja (art. 15, art. 39, załącznik VII). Ocenę przeprowadza się w module wewnętrznej kontroli produkcji, a jej efektem jest dokumentacja techniczna i deklaracja zgodności UE dla każdego typu opakowania.
• Identyfikowalność podmiotów (art. 22). Musisz umieć wskazać organowi, kto dostarczył Ci opakowanie lub produkt w opakowaniu.
• Obowiązki pozostałych ogniw (art. 18 i 19). Importer i dystrybutor mają własne, imienne obowiązki, niezależne od tego, co zrobił dostawca zagraniczny.

Jedna uwaga praktyczna do harmonogramu: rozporządzenie nie przewiduje ogólnego okresu przejściowego dla zapasów opakowań. O tym, czy opakowanie musi spełniać nowe wymogi, przesądza moment wprowadzenia produktu do obrotu, a nie data zakupu opakowań czy wyprodukowania partii.

Jakie sankcje realnie grożą i kiedy?

Samo rozporządzenie nie ustala kar. Art. 68 PPWR powierza to państwom członkowskim, wyznaczając im termin do 12 lutego 2027 r. W Polsce trwają prace nad ustawą dostosowującą, która w dotychczasowym kształcie przewiduje administracyjne kary pieniężne sięgające 2000000,00 zł za wprowadzanie do obrotu opakowań niespełniających wymagań z art. 5 - 12 rozporządzenia.

Niemniej należy pamiętać jeszcze o ryzykach występujących już teraz pomiędzy współpracującymi podmiotami. Sieci handlowe i odbiorcy już dziś ujmują dokumentację zgodności w warunkach współpracy. Jej brak bądź naruszenia w zakresie wypełniania obowiązków dokumentacyjnych może doprowadzić do zawieszenia bądź nawet zakończenia relacji biznesowych.

Od czego zacząć?

Jeżeli do tej pory nie podjąłeś konkretnych działań w tym temacie, to zacznij od ustalenia własnej roli w perspektywie przepisów PPWR. Wynik analizy da odpowiedź jakie kolejne czynności będą właściwe w celu zachowania zgodności z obowiązującymi przepisami. Począwszy od 12 sierpnia kwestia opakowań w jeszcze większym stopniu staje się elementem zgodności produktowej.